Wymogi dotyczące stosowania nawozów na OSN

1 listopada 2012 r. Rozporządzeniem nr 6/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku wprowadzony został program działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych dla obszarów szczególnie narażonych (OSN).

Program działań określa wymogi, które obowiązują prowadzących działalność rolniczą na OSN. Dotyczą one metod stosowania i przechowywania nawozów oraz posiadania przez rolników odpowiedniej dokumentacji, na podstawie której jednostki kontrolujące, będą mogły ocenić stopień wypełniania obowiązków określonych w programie działań.

Nawożenie można stosować w okresach (określonych w tab. 1) i w warunkach, gdy nie ma zagrożenia, że zawarte w nich składniki mineralne, szczególnie związki azotu, będą wymywane do wód gruntowych lub zmywane do wód powierzchniowych.

Tab. 1. Dopuszczalne okresy zastosowania nawozów na OSN

Rodzaj użytku rolnego

Rodzaj nawozów
Gnojowica, gnojówka Obornik Nawozy azotowe mineralne
grunt orny 1 marca – 15 listopada 1 marca – 15 listopada 1 marca – 15 listopada
łąka 1 marca – 15 sierpnia 1 marca – 30 listopada 1 marca – 15 sierpnia
pastwisko 1 marca – 15 sierpnia

1 marca – 15 kwietnia

15 października – 30 listopada

1 marca – 15 sierpnia

 

Roczna dawka nawozu naturalnego zastosowanego na 1 ha użytków rolnych nie może przekroczyć jego ilości zawierającej 170 kg azotu całkowitego. Przyjmuje się, że w przypadku obornika jest to ilość 38 t/ha, gnojówki: 40 m3/ha, gnojowicy: 45 m3/ha. Jeżeli ilość nawozów naturalnych, produkowanych w gospodarstwie, przeliczonych na azot całkowity, przekracza 170 kg azotu na 1 ha, rolnik powinien zbyć nadwyżki nawozów naturalnych, zawierając z odbiorcą pisemną umowę.

Program działań określa maksymalne dawki azotu ze wszystkich źródeł (nawozów mineralnych oraz organicznych, naturalnych i środków
do użyźniania gleby w przeliczeniu na równoważniki nawozowe – tab. 2), które można zastosować na OSN: na trwałych użytkach zielonych, uprawach rolniczych, warzywnych, sadowniczych, szkółkarskich oraz kwiaciarskich. Ponadto od 1 marca 2013 r., rolnicy gospodarujący
na powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych, będą zobowiązani do nawożenia gruntów wg planu zawierającego bilans azotu, opracowanego na podstawie aktualnych (tj. wykonywanych raz na 5 lat) wyników analiz glebowych.

Tab. 2. Maksymalne dawki nawożenia azotem N w kg/ha, dla wybranych upraw w plonie głównym, na podstawie załącznika nr 5 do rozporządzenia w sprawie wprowadzenia programu działań

Rodzaj uprawy

kg N

/ha/rok

  Rodzaj uprawy

kg N/

ha/rok

Bobik 30 Marchew pastewna

150

Bób 60 mieszanki różnych traw z motylk. drobnonasien. 100
Brukiew 180 Mieszanki zbożowe i zboż-strączkowe na zielonkę 100
Buraki cukrowe 180 Mieszanki zbożowe na ziarno 140
Buraki pastewne 200 Motylkowe z trawami 100
Dynia pastewna 80 Nostrzyk 30
Esparceta 30 Owies 120
Facelia 100 Proso 140
Fasola 60 Pszenica jara 160
Fasolka szparagowa 60 Pszenica ozima 200
Gorczyca 120 Pszenżyto 180
Groch (także peluszki, grochpeluszki) 30 Rzepa 120
Gryka 100 Rzepak 240
Jęczmień 140 Rzepik 200
Kapusta pastewna 120 Rzodkiew oleista 120
Komonica 30 Seradela 30
Koniczyna 30 Słonecznik 100
Kukurydza na ziarno 240 Soczewica 20
Kukurydza na zielonkę 260 Soja 100
Lucerna 30 Sorgo, w tym zasiewy mieszne z kukurydzą 200
Łąka 1 pokos 60 Trawy na zielonkę 300
Łąka 2 pokosy 120 Trawy wieloletnie 250
Łąka 3 pokosy 180 Wyka 20
Łąka 4 pokosy 240 Ziemniaki późne 250
Łąki i pastwiska przemienne (na gr. ornych) 160 Ziemniaki wczesne 100
Mak 90 Żyto 120

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zgodnie z prawem obowiązującym wszystkich rolników 1, 2 żadnych nawozów nie wolno stosować:

    • na glebach zalanych wodą;
    • przykrytych śniegiem;
    • zamarzniętych do głębokości 30 cm;
    • podczas opadów deszczu;
    • gdy poziom wody podziemnej znajduje się powyżej 1,2 m;
    • na obszarach płytkiego występowania skał szczelinowych;
    • w strefach buforowych wyznaczonych w celu ochrony wód (tab.3).

 

Podczas wegetacji roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi, nie wolno stosować gnojowicy i gnojówki, natomiast na glebach pozbawionych okrywy roślinnej, położonych na stokach o nachyleniu większym niż 10% (5,75º), nie wolno stosować gnojówki, gnojowicy oraz nawozów azotowych. Nawozy naturalne zastosowane na gruntach ornych należy przykryć lub wymieszać z glebą nie później niż następnego dnia po ich zastosowaniu.

Tab. 3. Odległości od zasobów wodnych (strefy buforowe), w których zabronione jest stosowanie nawozów

Rodzaj wód powierzchniowych

oraz stref ochrony wód

nawozy mineralne,

obornik,

gnojówka

gnojowica
ciek naturalny 5 m
10 m

kanał
rów o szerokości powyżej 5 m liczonej na wysokości górnej krawędzi brzegów

jezioro lub zbiornik wodny

o powierzchni
 do 50 ha
 od 50 ha 20 m
strefa ochrony ujęcia wody
morski pas nadbrzeżny

 

Program działań dla OSN nakłada większe ograniczenia, względem wymogów prawnych obowiązujących wszystkich rolników, w zakresie:

    • stosowania nawozów: zakaz stosowania na glebach zamarzniętych powierzchniowo, nie dotyczący pierwszej wiosennej dawki nawozów azotowych na uprawach roślin ozimych, uzasadnionej względami agrotechnicznymi, w sytuacji gdy występują nocne przymrozki i odwilże w dzień;
    • wykonywania zabiegów uprawowych na gruntach o nachyleniu powyżej 10%: należy wykonywać je w kierunku poprzecznym do nachylenia stoku, o ile pozwala na to usytuowanie i powierzchnia działki, w przypadku orki – odkładając skiby w górę stoku;
    • mycia rozsiewaczy nawozów i opryskiwaczy: myć można jedynie w odległości większej niż 20 m od brzegu zbiorników oraz cieków wodnych;
    • lokalizacji wodopojów dla zwierząt: zakaz wykorzystywania w tym celu zbiorników lub cieków wodnych.

 

 

 

Normal 0 21 false false false MicrosoftInternetExplorer4

1 listopada 2012 r. Rozporządzeniem nr 6/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku wprowadzony został program działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych dla obszarów szczególnie narażonych (OSN)[1]. http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/ActDetails.aspx?year=2012&poz=3243&book=0#

Wykaz obszarów szczególnie narażonych (OSN) został przedstawiony w poprzednich wydaniach Pomorskich Wieści Rolniczych (PWR nr 9/2012 oraz 10/2012). Tym razem prezentujemy wymogi, które programem działań dla OSN, zostały wprowadzone dla prowadzących działalność rolniczą. Dotyczą one metod stosowania i przechowywania nawozów oraz posiadania przez rolników odpowiedniej dokumentacji, na podstawie której jednostki kontrolujące, będą mogły ocenić stopień wypełniania obowiązków określonych w programie działań.

Nawożenie można stosować w okresach (określonych w tab. 1) i w warunkach, gdy nie ma zagrożenia, że zawarte w nich składniki mineralne, szczególnie związki azotu, będą wymywane do wód gruntowych lub zmywane do wód powierzchniowych.

Tab. 1. Dopuszczalne okresy zastosowania nawozów na OSN                                                            

Rodzaj użytku rolnego

Rodzaj nawozów

Gnojowica, gnojówka

Obornik

Nawozy azotowe mineralne

grunt orny[2]

1 marca – 15 listopada

1 marca – 15 listopada

1 marca – 15 listopada[3]

łąka

1 marca – 15 sierpnia

1 marca – 30 listopada

1 marca – 15 sierpnia

pastwisko

1 marca – 15 sierpnia

1 marca – 15 kwietnia

15 października – 30 listopada

1 marca – 15 sierpnia

 

Roczna dawka nawozu naturalnego zastosowanego na 1 ha użytków rolnych nie może przekroczyć jego ilości zawierającej 170 kg azotu całkowitego. Przyjmuje się, że w przypadku obornika jest to ilość 38 t/ha, gnojówki: 40 m3/ha, gnojowicy: 45 m3/ha. Jeżeli ilość nawozów naturalnych, produkowanych w gospodarstwie, przeliczonych na azot całkowity, przekracza 170 kg azotu na 1 ha, rolnik powinien zbyć nadwyżki nawozów naturalnych, zawierając z odbiorcą pisemną umowę.

Program działań określa maksymalne dawki azotu ze wszystkich źródeł (nawozów mineralnych oraz organicznych, naturalnych i środków do użyźniania gleby w przeliczeniu na równoważniki nawozowe – tab. 2), które można zastosować na OSN: na trwałych użytkach zielonych, uprawach rolniczych, warzywnych, sadowniczych, szkółkarskich oraz kwiaciarskich. Ponadto od 1 marca 2013 r., rolnicy gospodarujący na powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych, będą zobowiązani do nawożenia gruntów wg planu zawierającego bilans azotu, opracowanego na podstawie aktualnych (tj. wykonywanych raz na 5 lat) wyników analiz glebowych.

Tab. 2. Maksymalne dawki nawożenia azotem N w kg/ha, dla wybranych upraw w plonie głównym, na podstawie załącznika nr 5 do rozporządzenia w sprawie wprowadzenia programu działań1

Rodzaj uprawy

kg N*/ha/rok

 

Rodzaj uprawy

kg N*/ha/rok

Bobik

30

 

Marchew pastewna

150

Bób

60

 

Mieszanki różnych traw z motylk. drobnonasien.

100

Brukiew

180

 

Mieszanki zbożowe i zboż.-strączkowe na zielonkę

100

Buraki cukrowe

180

 

Mieszanki zbożowe na ziarno

140

Buraki pastewne

200

 

Motylkowe z trawami

100

Dynia pastewna

80

 

Nostrzyk

30

Esparceta

30

 

Owies

120

Facelia

100

 

Proso

140

Fasola

60

 

Pszenica jara

160

Fasolka szparagowa

60

 

Pszenica ozima

200

Gorczyca

120

 

Pszenżyto

180

Groch (także peluszki, grochopeluszki)

30

 

Rzepa

120

Gryka

100

 

Rzepak

240

Jęczmień

140

 

Rzepik

200

Kapusta pastewna

120

 

Rzodkiew oleista

120

Komonica

30

 

Seradela

30

Koniczyna

30

 

Słonecznik

100

Kukurydza na ziarno

240

 

Soczewica

20

Kukurydza na zielonkę

260

 

Soja

100

Lucerna

30

 

Sorgo, w tym zasiewy mieszane z kukurydzą

200

Łąka 1 pokos

60

 

Trawy na zielonkę

300

Łąka 2 pokosy

120

 

Trawy wieloletnie

250

Łąka 3 pokosy

180

 

Wyka

20

Łąka 4 pokosy

240

 

Ziemniaki późne

250

Łąki i pastwiska przemienne (na gr.ornych)

160

 

Ziemniaki wczesne

100

Mak

90

 

Żyto

120

 

Zgodnie z prawem obowiązującym wszystkich rolników[4],[5], żadnych nawozów nie wolno stosować:

          na glebach zalanych wodą;

          przykrytych śniegiem;

          zamarzniętych do głębokości 30 cm;

          podczas opadów deszczu;

          gdy poziom wody podziemnej znajduje się powyżej 1,2 m;

          na obszarach płytkiego występowania skał szczelinowych;

          w strefach buforowych wyznaczonych w celu ochrony wód (tab.3).

Podczas wegetacji roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi, nie wolno stosować gnojowicy i gnojówki, natomiast na glebach pozbawionych okrywy roślinnej, położonych na stokach o nachyleniu większym niż 10% (5,75O), nie wolno stosować gnojówki, gnojowicy oraz nawozów azotowych. Nawozy naturalne zastosowane na gruntach ornych należy przykryć lub wymieszać z glebą nie później niż następnego dnia po ich zastosowaniu.

Tab. 3. Odległości od zasobów wodnych (strefy buforowe), w których zabronione jest stosowanie nawozów

Rodzaj wód powierzchniowych

oraz stref ochrony wód

nawozy mineralne,

obornik, gnojówka

gnojowica

ciek naturalny[6]

5 m

10 m

kanał[7]

rów[8] o szerokości powyżej 5 m liczonej na wysokości górnej krawędzi brzegów

jezioro lub zbiornik wodny

o powierzchni

do 50 ha

od 50 ha

20 m

strefa ochrony ujęcia wody

morski pas nadbrzeżny

 

Program działań dla OSN nakłada większe ograniczenia, względem wymogów prawnych obowiązujących wszystkich rolników, w zakresie:

·         stosowania nawozów: zakaz stosowania na glebach zamarzniętych powierzchniowo, nie dotyczący pierwszej wiosennej dawki nawozów azotowych na uprawach roślin ozimych, uzasadnionej względami agrotechnicznymi, w sytuacji gdy występują nocne przymrozki i odwilże w dzień;

·         wykonywania zabiegów uprawowych na gruntach o nachyleniu powyżej 10%: należy wykonywać je w kierunku poprzecznym do nachylenia stoku, o ile pozwala na to usytuowanie i powierzchnia działki, w przypadku orki – odkładając skiby w górę stoku;

·         mycia rozsiewaczy nawozów i opryskiwaczy: myć można jedynie w odległości większej niż 20 m od brzegu zbiorników oraz cieków wodnych;

·         lokalizacji wodopojów dla zwierząt: zakaz wykorzystywania w tym celu zbiorników lub cieków wodnych.

Wszystkich zainteresowanych tematem OSN zapraszamy na konferencję, która odbędzie się 6 grudnia br. w Tczewie (szczegóły na stronie …) oraz do lektury następnego wydania Pomorskich Wieści Rolniczych, w których przedstawimy zasady przechowywania nawozów oraz dokumentację wymaganą u rolników, których gospodarstwa znajdują się na OSN.

Katarzyna Radtke


[1] Rozporządzenie nr 6/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 1 października 2012r. w sprawie wprowadzenia programu działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych  (Dz.Urz.Woj.pom.2012.3243)

[2] Na glebach nieuprawianych, w tym na ugorach, nawożenia stosować nie wolno.

[3] Termin 15 listopada nie dotyczy rolników, którzy zawarli umowę kontraktacyjną na dostawę buraków, kukurydzy po dniu 15 listopada. Dla nich jesienny termin graniczny stosowania nawozów azotowych mineralnych oblicza się dodając 14 dni do terminu dostawy produktów rolnych objętych umową kontraktacyjną jednak nie później niż po zakończeniu okresu wegetacyjnego w danym regionie.

[4] Ustawa o nawozach i nawożeniu (Dz.U. 2007 nr 147 poz. 1033 z późn. zm)

[5] Rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz.U. 2008 nr 80 poz. 478 z późn. zm)

[6] rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami

[7] sztuczne koryto prowadzące, wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy jego ujściu lub ujęciu

[8] sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy jego ujściu

Znajdź nas na Facebooku